Informacje prawne 2015-2016

  • W dniu 5 sierpnia 2016r weszła w życie ustawa o zmianie ustawy Kodeks Postępowania Karnego, ustawy o zawodzie lekarza i lekarza dentysty i o Prawach Pacjenta  / Dz.U.16.1070/ Ustawa ta ogranicza zakres tajemnicy lekarskiej.
  • Z dniem 1 września 2016r zmiana rozporządzenia w sprawie recept lekarskich  / Dz.U.16.1261/

    Wymóg wpisania numeru PESEL dotyczy pacjenta który ukończył 75 lat, jeśli pacjent taki nie posiada numeru PESEL należy wpisać datę jego urodzenia.

    Wprowadzono również kod uprawnień dodatkowych pacjenta o symbolu S, który dotyczy pacjenta po 75 roku życia.

  • Z dniem 15 lipca 2016r weszła w życie nowelizacja ustawy o działalności leczniczej  / Dz.U.16.960/ . Oto najistotniejsze zmiany:
  1. Zamiast dotychczasowej nazwy – przedsiębiorstwo podmiotu leczniczego wprowadza  nazwę zakładu leczniczego.
  2.  Nowelizacja ustawy likwiduje wymóg posiadania regulaminu organizacyjnego dla praktyk zawodowych wykonywanych przez lekarzy wyłącznie w zakładzie leczniczym na podstawie umowy z tym zakładem.
  3. Zlikwidowany został obowiązek przekazania organowi prowadzącemu rejestr polisy odpowiedzialności cywilnej.
  4. Zlikwidowany został obowiązek dołączania do wniosku o wpis do rejestru opinii właściwego organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej.
  • Z dniem 5 sierpnia 2016r wchodzi w życie ustawa o zmianie ustawy Kodeks Postępowania Karnego, ustawy o zawodzie lekarza i lekarza dentysty oraz ustawy o prawach pacjenta  / Dz.U.16.1070/.  Ustawa ta w istotny sposób ogranicza zakres tajemnicy lekarskiej . Na stronie internetowej Naczelnej Rady Lekarskiej znajduje się informacja w tej sprawie.

Ostrzeżenie:

Informuję, że w związku z pojawiającymi się informacjami o obowiązku odpłatnych szkoleń z zakresu BHP -  jednoosobowe działalności gospodarcze w których nie ma zatrudnionych pracowników nie obowiązują szkolenia z zakresu BHP.  Jeśli lekarz , lekarz dentysta zatrudni pracownika na podstawie umowy o pracę , jako pracodawcę będą go obowiązywać przepisy Kodeksu Pracy , a więc również w zakresie BHP.

Informuję, że w związku z otrzymywaniem przez lekarzy not obciążeniowych za wpis do rejestru działalności gospodarczej  - wszystkie czynności związane z wpisem do ewidencji prowadzonej przez Ministra Gospodarki są bezpłatne.  Noty obciążeniowe wystawiają różne firmy i wpis taki nie upoważnia do wykonywania działalności gospodarczej. Ma on charakter wyłącznie informacyjny i reklamowy.


  • Organy kontroli skarbowej  nie są uprawnione do pozyskiwania od lekarzy imion, nazwisk i adresów pacjenta   / wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego II FSK 1452/14
  • Zakład Ubezpieczeń Społecznych  nie może obciążać lekarzy za błędnie wystawione zwolnienie lekarskie – obowiązkiem zwrotu nienależnie wypłaconego zasiłku chorobowego.  W tej sprawie zapadł prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w Rzeszowie.Sprawa dotyczyła lekarza który przez pomyłkę wpisał na zwolnieniu lekarskim nieuprawniony kod. Sąd I jak i II instancji przyjął, że jedyną sankcją jaką może ponieść lekarz jest cofnięcie  od 3 do 12 miesięcy – upoważnienia do wystawiania zaświadczeń lekarskich.

 

Uwaga:  od 1 stycznia 2016r nowe przepisy o uzyskiwaniu przez zakłady ubezpieczeniowe informacji o stanie zdrowia ubezpieczonych. Szczegóły – art 37 i 38 ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej / Dz.U.15.1844/


Z dniem 1 stycznia 2016r weszło nowe rozporządzenie w sprawie trybu i sposobu orzekania o czasowej niezdolności do pracy, wystawiania zaświadczenia lekarskiego oraz trybu i sprostowania błędu w zaświadczeniu / Dz.U.15.2013/:

  • orzekanie o czasowej niezdolności do pracy następuje po przeprowadzeniu postępowania diagnostyczno-leczniczego
  • przy orzekaniu należy brać pod uwagę warunki pracy
  • okres niezdolności jest określany liczbą dni
  • okres niezdolności przypadający na czas pobytu w szpitalu obejmuje okres od dnia przyjęcia do dnia wypisu
  • orzekanie musi być dokumentowane w indywidualnej dokumentacji medycznej
  • zaświadczenie lekarskie wydaje się wyłącznie po bezpośrednim badaniu stanu zdrowia ubezpieczonego lub członka rodziny
  • zaświadczenie wystawia się na okres od dnia w którym przeprowadzono badanie lub od dnia bezpośrednio po dniu badania nie później jednak niż 4 dni po dniu badania jeżeli:

1] bezpośrednio po badaniu przypadają dni wolne

2]badanie jest przeprowadzone w okresie wcześniej orzeczonej czasowej niezdolności do pracy.

Okres orzeczonej niezdolności do pracy może obejmować:

  • okres nie dłuższy niż 3 dni poprzedzające dzień, w którym przeprowadzono badanie, jeżeli jego wyniki wskazują,że ubezpieczony był w tym okresie niezdolny do pracy
  • w przypadku orzeczenia lekarza psychiatry może obejmować okres wcześniejszy.

W przypadku ubezpieczenia z dwóch lub więcej tytułów wystawiający zaświadczenie wystawia na wniosek pacjenta odpowiednią liczbę zaświadczeń lekarskich.

Zaświadczenia w których stwierdzono błąd w jego treści podlegają sprostowaniu, które wystawiający zaświadczenie przekazuje płatnikowi składek i ubezpieczonemu w formie pisemnej. ZUS zapisuje informacje o stwierdzeniu nieważności zaświadczenia lekarskiego                                                                                                                                                                 

                                                                                  Radca prawny Anna Bandelak


RECEPTY

Z dniem 12 grudnia 2015r weszła w życie ustawa o zmianie ustawy o systemie informacji w ochronie zdrowia oraz niektórych innych ustaw / Dz.U.15.1991/. Ustawa ta likwiduje konieczność podpisywania z Narodowym Funduszem Zdrowia umów upoważniających do wystawiania recept na leki refundowane. Obecnie każdy lekarz posiadający prawo wykonywania zawodu jest uprawniony do wystawiania takich recept.

Recepta na lek refundowany musi być opatrzona indywidualnym numerem nadawanym przez NFZ.

Dotychczasowe umowy upoważniające do wystawiania recept na leki refundowane zachowują ważność do 31 grudnia 2016r – z tym dniem wygasają z mocy prawa.

Likwidacja umów nie oznacza zwolnienia lekarza z odpowiedzialności za ewentualne nieprawidłowości związane z wypisywaniem recept. Lekarze nadal są zobowiązani poddawać się kontroli Funduszu w zakresie dokumentacji medycznej dotyczącej zasadności i prawidłowości wystawiania recept na leki refundowane. Tu nadal obowiązuje art 48 ust 7 i 7a ustawy refundacyjnej.

Lekarze , którzy mają podpisane umowy upoważniające do wystawiania recept na leki refundowane mogą rozważyć wypowiedzenie tych umów przed 31.12.2016r . Tu należy jednak pamiętać o wcześniejszym porozumieniu z NFZ co do przekazania numerów recept.


e-zwolnienia:

Od 1 stycznia 2016r będą obowiązywały elektroniczne zwolnienia lekarskie. Wynika to z ustawy nowelizującej ustawę o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa / Dz.U.15.1066/. Zaświadczenie lekarskie będzie wystawiane w formie dokumentu elektronicznego uwierzytelnionego z wykorzystaniem kwalifikowanego certyfikatu lub profilu zaufanego ePUAP, zgodnie z wzorem ustalonym przez ZUS, za pośrednictwem systemu teleinformatycznego udostępnionego bezpłatnie przez ZUS. Wystawiający zaświadczenie lekarskie przekazuje je na elektroniczną skrzynkę podawczą ZUS. Wystawiający takie zaświadczenie tworzy profil informacyjny. Na żądanie ubezpieczonego lub gdy z informacji uzyskanej na profilu informacyjnym wynika, że płatnik składek nie posiada profilu informacyjnego – wystawiający zaświadczenie przekazuje ubezpieczonemu wydruk wystawionego zaświadczenia z systemu teleinformatycznego opatrzony jego podpisem i pieczątką. Okres przejściowy będzie obowiązywał do 31 grudnia 2017r, co oznacza, że lekarze  upoważnieni do wystawiania zaświadczeń  przed dniem 1 stycznia 2016r będą mogli je wystawiać na dotychczasowych zasadach. W takiej sytuacji lekarz ma obowiązek poinformowania pacjenta o konieczności doręczenia zaświadczenia płatnikowi zasiłku lub składek w terminie 7 dni od jego otrzymania.


Od 1 września 2015r obowiązuje nowelizacja rozporządzenia w sprawie rodzajów i zakresu dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania / Dz.U.15.1261/ . Z przepisów wynika:

  • obowiązek prowadzenia okołooperacyjnej karty kontrolnej
  • uzupełnianie historii choroby po wypisaniu pacjenta ze szpitala o rozpoznanie onkologiczne, ustalone na podstawie wyników badań , które nie były znane w dniu wypisu
  • możliwość podpisania karty informacyjnej przez lekarza upoważnionego przez ordynatora lub osobę kierującą oddziałem 

Kasy Fiskalne – wątpliwości

W związku z zapisem art 8 ust 2 ustawy o podatku od towarów i usług , z którego wynika  ewidencjonowanie nieodpłatnych usług  / porad lekarskich/ – Prezes Naczelnej Rady Lekarskiej wystąpił o stanowisko Ministra Finansów w tej sprawie. Zgodnie z odpowiedzią Ministra Finansów – przepis art 8 ust 2 cyt. ustawy odnoszący się do nieodpłatnego świadczenia usług zakończonych wystawieniem przez lekarza prowadzącego praktykę lekarską, bez wynagrodzenia recepty dla siebie , członka swojej rodziny nie znajduje zastosowania. Oznacza to, że czynności te jako nieobjęte zakresem art 8 ust 2 ustawy nie podlegają ewidencjonowaniu przy użyciu kas fiskalnych. Pełna treść odpowiedzi znajduje się na stronie internetowej NRL.


Z dniem 15 maja 2015r weszła w życie nowelizacja przepisów  - Prawo o ruchu drogowym. Lekarze będą obecnie wydawać zaświadczenia / poprzednio były to orzeczenia lekarskie/ o przeciwwskazaniu do używania pasów bezpieczeństwa. Zgodnie z nowelizacją obowiązek przewozu w foteliku bezpieczeństwa lub innym urządzeniu przytrzymującym dla dzieci nie dotyczy dziecka posiadającego odpowiednie zaświadczenie lekarskie o przeciwwskazaniu do przewożenia w foteliku bezpieczeństwa dla dziecka.

Orzeczenia lekarskie o przeciwwskazaniu do używania pasów bezpieczeństwa zachowują ważność przez okres na jaki zostały wydane, nie dłuższy jednak niż do dnia 15 listopada 2016r.

Wzory nowych zaświadczeń – rozporządzenie MZ z 13.05.2015r w sprawie wzorów zaświadczeń lekarskich - (Dz.U.15.674).


  •  Od 1 .04.15r weszły przepisy zmieniające Kodeks Pracy (Dz.U.14.1502) w zakresie badań lekarskich pracowników. Pracownik który podejmuje pracę u nowego pracodawcy i posiada ważne badania o braku przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku nie musi poddawać się wstępnemu badaniu lekarskiemu. /stanowisko dotychczasowe musi odpowiadać stanowisku nowemu/. Sytuacja ta nie dotyczy jedynie wykonywania prac szczególnie niebezpiecznych. Obowiązują też nowe wzory skierowań na badania oraz orzeczeń lekarskich (Dz.U.15.457)
  • Z dniem 10.04.15 r. weszło w życie nowe rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie wzorów oświadczeń o przysługującym świadczeniobiorcy prawie do świadczeń opieki zdrowotnej (Dz.U.15.438) Zał.nr 1 zawiera wzór oświadczenia składanego przez pacjenta, zał.nr 2 – wzór oświadczenia składanego przez przedstawiciela ustawowego, opiekuna prawnego lub faktycznego. Oświadczenie musi być wypełnione pismem czytelnym, ręcznie, maszynowo lub na komputerze. Do 10.10.15 r. oświadczenia mogą być składane wg poprzednich wzorów. Możliwość składania oświadczeń na poprzednich wzorach nie dotyczy osób które uzyskały w Polsce status uchodżcy lub ochronę uzupełniającą lub zezwolenie na pobyt czasowy udzielone w związku z ubieganiem się o status uchodżcy.
  • Okręgowa Izba Lekarska przypomina o treści art 41 Kodeksu Etyki Lekarskiej, zgodnie z którym każde zaświadczenie lekarskie lub inny dokument medyczny powinien umożliwiać identyfikację lekarza, który go wystawił.  Oznacza to obowiązek umieszczania czytelnej pieczątki z nazwą podmiotu leczniczego lub podmiotu wykonującego działalność leczniczą oraz czytelnej pieczątki lekarza na wszystkich dokumentach / skierowanie do specjalisty, recepta, orzeczenie o stanie zdrowie itp. Do izby wpływają sygnały od  lekarzy o nieczytelnej treści w/w pieczątek co utrudnia prowadzenie sprawozdawczości przekazywanej do Oddziału Wojewódzkiego NFZ.
  • Od 26 marca 2015r obowiązuje nowelizacja Kodeksu Karnego Wykonawczego, umożliwiająca udział funkcjonariusza niewykonującego zawodu medycznego  przy badaniach lekarskich osób skazanych stwarzających poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa zakładu, skazanego lub osoby udzielającej świadczenia zdrowotnego. Podstawa prawna / Dz.U.15.431/

                                                                                              Radca prawny OIL w Rzeszowie Anna Bandelak